Zašto nastaje prevremena ejakulacija i kako se leči?

Seksualne disfunkcije su danas među najčešćim zdravstvenim problemima. Zahvaljujući savremenim medicinskim istraživanjima, počeli su da se dobijaju jasniji podaci o tome zašto ovi poremećaji nastaju, a u lečenju je postignut značajan napredak. Jedan od problema koji ozbiljno negativno utiču na seksualni život parova jeste prevremena ejakulacija.

Autor: Zdravstveni urednički tim Anadolu Medical Center — Poslednje ažuriranje: 21. avgust 2026.

Šta je prevremena ejakulacija?

Ejakulacija je izbacivanje semene tečnosti koja sadrži spermatozoide iz penisa tokom orgazma, vrhunca seksualnog zadovoljstva kod muškaraca. Prevremena ejakulacija (ejaculatio praecox) je stanje u kome muškarac tokom seksualnog odnosa doživljava orgazam i ejakulira ranije nego što bi želeo. Ona se smatra važnim zdravstvenim problemom koji dovodi do toga da parovi ne postižu željeni nivo zadovoljstva u seksualnom odnosu i da gube interesovanje za seksualnost.

Prevremena ejakulacija je problem koji je veoma rasprostranjen u populaciji. Prema istraživanjima, svaki treći muškarac uzrasta od 18 do 59 godina u nekom periodu života ima problem sa prevremenom ejakulacijom.

Iako se prevremena ejakulacija ubraja u seksualne disfunkcije, suprotno raširenom mišljenju, ona se razlikuje od drugih problema seksualne funkcije kao što je erektilna disfunkcija. Erektilna disfunkcija znači nemogućnost postizanja ili održavanja erekcije penisa tokom seksualnog odnosa. Ipak, erektilna disfunkcija i prevremena ejakulacija mogu postojati istovremeno ili jedna drugu podsticati.

Problem prevremene ejakulacije ima subjektivnu prirodu koja se može razlikovati od pacijenta do pacijenta. U skladu sa tim, definicija prevremene ejakulacije može varirati u zavisnosti od očekivanja parova od seksualnog odnosa i njihovog nivoa zadovoljstva. Budući da se prevremena ejakulacija definiše kao ejakulacija ranije nego što osoba želi, doživljaj prevremene ejakulacije može se menjati u zavisnosti od idealnog trajanja seksualnog odnosa koje je osoba sama odredila.

Međutim, u kliničkom pristupu problem prevremene ejakulacije definisan je utvrđivanjem objektivnog kriterijuma. U klinici se prevremena ejakulacija procenjuje prema sledećim kriterijumima:

• Ejakulacija nastupa pre ili u roku od jednog minuta od penetracije penisa u vaginu.
• Odlaganje ejakulacije nije moguće gotovo ni pri jednom seksualnom odnosu.
• Prisutni su negativni psihološki simptomi kao što su izbegavanje seksualnih odnosa, izražen stres i depresija.

Zbog čega nastaje prevremena ejakulacija?

Problem prevremene ejakulacije u osnovi se razmatra u dva odvojena oblika, u zavisnosti od perioda nastanka. Kod osoba koje imaju stalni problem prevremene ejakulacije od prvog seksualnog iskustva govori se o primarnoj prevremenoj ejakulaciji, dok se problem prevremene ejakulacije koji se razvije kasnije kod osobe sa normalnim seksualnim iskustvima smatra sekundarnom prevremenom ejakulacijom.

U primarnom obliku problem može trajati celog života i mogu se utvrditi osnovni organski uzroci. U sekundarnom obliku, budući da postoji istorija normalnog seksualnog iskustva, može se zaključiti da problem uglavnom potiče od psiholoških uzroka.

Budući da je prevremena ejakulacija stanje koje se kod zdravih muškaraca može javiti u određenim periodima, ona ne predstavlja značajan problem sve dok nije dugotrajna ili ponavljana. Sa porastom seksualnog iskustva muškarca i učenjem kontrole osećaja ejakulacije, problem prevremene ejakulacije obično nestaje.

Ipak, u sledećim situacijama i uz prisustvo sledećih zdravstvenih problema može se javiti dugotrajna ili ponavljana prevremena ejakulacija:

• Izražen stres, anksioznost ili depresija: Prevremena ejakulacija se češće javlja kod osoba koje su pod izraženim psihološkim stresom, koje imaju izraženu zabrinutost u vezi sa svojom vezom ili seksualnim iskustvom, kao i kod osoba sa poremećajem raspoloženja.
• Negativna slika o sebi: Prevremena ejakulacija može se javiti u situacijama kada osoba ima negativne misli o svom telu, kada sebi ne prija ili kada o sebi ima negativno mišljenje.
• Problemi sa partnerom: Budući da problemi u odnosu sa seksualnim partnerom psihološki utiču na pacijenta, mogu podstaći prevremenu ejakulaciju.
• Istorija seksualnog zlostavljanja: Ranije seksualno zlostavljanje osobe ozbiljan je faktor rizika za seksualne disfunkcije kao što je prevremena ejakulacija.
• Seksualne disfunkcije kao što je erektilna disfunkcija: Seksualne disfunkcije, kao što je nemogućnost dužeg održavanja erekcije, mogu pratiti prevremenu ejakulaciju.
• Hormonski poremećaji: Promene nivoa polnih hormona u krvi, kao što su testosteron, androgeni ili estrogen, mogu dovesti do prevremene ejakulacije.
• Zapaljenske bolesti kao što su prostatitis ili uretritis: U slučaju upale tkiva i organa koji čine reproduktivni sistem može se podstaći prevremena ejakulacija.
• Starije životno doba: Budući da sa godinama odlaganje i kontrola ejakulacije postaju teži, seksualne disfunkcije kao što je prevremena ejakulacija javljaju se češće.
• Hronične bolesti: Kod osoba sa hroničnim bolestima kao što su hipertenzija, dijabetes i bolesti srca seksualne disfunkcije se javljaju češće.

Koji su simptomi prevremene ejakulacije?

Kod pacijenata sa problemom prevremene ejakulacije mogu se uočiti različiti klinički simptomi. U skladu sa tim, kod muškaraca sa problemom prevremene ejakulacije često se uočavaju sledeći simptomi:

• Postizanje orgazma i ejakulacija odmah na početku seksualnog odnosa ili u roku od 1 minuta od početka odnosa
• Neuspeh u kontroli ejakulacije tokom seksualnog odnosa
• Izražen stres, anksioznost, osećaj krivice ili depresija pre seksualnog odnosa ili posle prevremene ejakulacije
• Problemi u odnosu sa seksualnim partnerom
• Smanjena želja za seksualnim odnosom (libido)
• Problem sa erekcijom ili nemogućnost održavanja erekcije tokom seksualnog odnosa

Kako se postavlja dijagnoza prevremene ejakulacije?

U utvrđivanju problema prevremene ejakulacije veoma je važno da se tokom procene od strane lekara specijaliste uspostavi dobra komunikacija između pacijenta i lekara. Pacijenti mogu izjaviti da imaju problem prevremene ejakulacije u kontekstu svojih očekivanja od seksualnog odnosa. Međutim, klinički značajan problem prevremene ejakulacije utvrđuje se uz prisustvo sledećih kriterijuma:

• Ejakulacija nastupa na početku odnosa ili u periodu do 1 minuta nakon toga
• Kontrola ejakulacije u tom periodu nije moguća
• Uz problem prevremene ejakulacije postoje psihološki ili organski uzroci koji doprinose ovom stanju

Na osnovu detaljne anamneze koju uzima lekar i detaljnog fizikalnog pregleda, u slučajevima kada se to proceni kao potrebno, može biti neophodno pribeći dodatnim radiološkim i laboratorijskim pretragama. Međutim, budući da problem prevremene ejakulacije često potiče od funkcionalnog poremećaja, umesto ispitivanja organskih uzroka u prvi plan može doći analiza faktora koji su pacijenta doveli do ovog problema.

Kako se leči prevremena ejakulacija?

Ako se kod problema prevremene ejakulacije u fazi dijagnostike pronađe jasan organski uzrok, sprovodi se specifično lečenje osnovnog uzroka. Međutim, budući da prevremena ejakulacija često potiče od psiholoških ili funkcionalnih uzroka, pacijentima se preporučuju ili primenjuju različite promene načina života, određene metode i psihoterapijski postupci.

U tom kontekstu, sledeće metode se često koriste za otklanjanje problema prevremene ejakulacije:

• Masturbacija do sat vremena pre odnosa pomaže u postizanju kontrole ejakulacije tokom odnosa.
• Kada se partneri nađu zajedno, korisno je da se ne prelazi odmah na seksualni odnos, već da se predigrom obavi priprema za odnos, što pomaže u otklanjanju problema prevremene ejakulacije.
• Za postizanje kontrole ejakulacije može se primeniti metoda „stani-kreni“. Prema ovoj metodi, seksualni partner daje seksualnu stimulaciju i dovodi osobu blizu ejakulacije. U tom trenutku seksualna stimulacija se prekida i čeka se da osećaj ejakulacije nestane. Ova primena „stani-kreni“ ponavlja se još dva puta, a pri četvrtoj stimulaciji ejakulacija se dozvoljava. Primena metode tri puta nedeljno veoma je korisna za postizanje kontrole ejakulacije.
• Još jedna metoda koja se koristi za kontrolu ejakulacije je metoda „stiskanja“. Kod ove metode, nakon što se osoba seksualnom stimulacijom dovede blizu ejakulacije, vrh penisa se stiska dok osećaj ejakulacije ne nestane, čime se ejakulacija odlaže. I ovom metodom se može naučiti kontrola ejakulacije i otkloniti prevremena ejakulacija.
• Drugom metodom, nazvanom Kegelove vežbe, cilj je jačanje mišića karličnog dna u predelu penisa ponavljanim kontrakcijama tokom dana. Na taj način, kada se javi osećaj ejakulacije, on se uz pomoć karličnih mišića može odložiti. Kegelove vežbe se obično primenjuju kao ponavljane vežbe u vidu kontrakcije mišića u trajanju od oko tri sekunde, zadržavanja u kontrakciji oko tri sekunde i opuštanja.
• Korisna može biti primena mera koje smanjuju količinu seksualne stimulacije penisa pre odnosa. U tom kontekstu mogu se koristiti sprejevi za odlaganje, kondomi i anestetičke supstance.
• Psihoterapija, uz učešće i osobe i njenog partnera, može biti korisna u lečenju seksualnih poremećaja. Psihoterapija daje pozitivne rezultate posebno u rešavanju psiholoških problema koji potiču od partnera ili od problema u vezi.
• Kao terapija lekovima, kod nekih pacijenata korisni su antidepresivi, kao i lekovi koji se koriste kod erektilne disfunkcije, kao što su sildenafil i tadalafil.

Uređivački odbor bolnice Anadolu Medical Center

Lekari oblasti „Urologija" u Anadolu

İlker Tinay

Profesor, Doktor Medicinskih Nauka

Uroonkologija

Svi lekari klinike

Česta pitanja

Ovaj sadržaj ima informativni karakter i ne zamenjuje konsultaciju, dijagnostiku niti lečenje koje propisuje lekar. Ako imate simptome, obratite se kvalifikovanom zdravstvenom radniku.